Báo động nguy cơ tử vong do nắng nóng ở lao động nhập cư, Viện Nghiên cứu Gyeongbuk đề xuất mô hình bảo vệ "3 trụ cột"

Trước tình trạng nắng nóng cực đoan ngày càng gia tăng tại Hàn Quốc, Viện Nghiên cứu Gyeongbuk đã đề xuất mô hình bảo vệ theo 3 trụ cột nhằm giảm thiểu nguy cơ tử vong do sốc nhiệt đối với lao động nhập cư.

Đề xuất được đưa ra sau hàng loạt vụ việc đau lòng xảy ra trong mùa hè năm ngoái, khi nhiều lao động nước ngoài tử vong vì làm việc ngoài trời dưới nền nhiệt khắc nghiệt. Theo các chuyên gia, khoảng cách về an toàn giữa lao động Hàn Quốc và lao động nhập cư không chỉ xuất phát từ điều kiện làm việc mà còn liên quan đến những rào cản về chính sách, ngôn ngữ và khả năng tiếp cận dịch vụ y tế.

Lao động nhập cư liên tiếp tử vong vì nắng nóng trong mùa hè năm ngoái

Trong cuộc phỏng vấn phát sóng ngày 2 tháng 7 năm 2026 trên Đài Phát thanh Phật giáo Daegu, Tiến sĩ Kwon Yong Seok, nghiên cứu viên của Viện Nghiên cứu Gyeongbuk, cho biết mùa hè năm 2025 đã ghi nhận nhiều vụ tử vong nghiêm trọng liên quan đến sốc nhiệt.

Một trong những vụ việc gây chấn động xảy ra tại một công trường xây dựng ở thành phố Gumi. Một lao động thời vụ người Việt Nam, 23 tuổi, đã gục ngã ngay trong ngày đầu tiên đi làm với thân nhiệt lên tới 40,2 độ C và không qua khỏi.

Đáng chú ý, trong cùng công trường, nhóm lao động Hàn Quốc được áp dụng chế độ làm việc mùa hè với thời gian lao động rút ngắn, trong khi nhóm lao động nước ngoài vẫn phải làm việc theo lịch cũ với thời gian kéo dài.

Cũng trong tháng đó, một lao động người Nepal đã tử vong vì sốc nhiệt khi đang làm cỏ tại thành phố Pohang.

Chỉ trong vòng ba tuần, tỉnh Gyeongbuk ghi nhận ít nhất 3 trường hợp lao động nhập cư tử vong do nắng nóng.

Gyeongbuk là một trong những địa phương chịu ảnh hưởng nặng nhất

Theo số liệu năm 2025 được Viện Nghiên cứu Gyeongbuk dẫn lại:

• Gyeonggi ghi nhận khoảng 6 ca tử vong do nắng nóng.
• Chungcheong Nam ghi nhận khoảng 5 ca.
• Gyeongbuk đứng thứ ba cả nước với khoảng 4 ca tử vong.

Tổng số người mắc các bệnh liên quan đến nắng nóng trên toàn Hàn Quốc đã tăng khoảng 20% so với năm trước, lên gần 4.500 trường hợp.

Các chuyên gia cho rằng Gyeongbuk chịu ảnh hưởng nặng bởi đây là địa phương tiếp nhận số lượng lớn lao động thời vụ nước ngoài phục vụ nông nghiệp.

Khoảng cách an toàn giữa lao động Hàn Quốc và lao động nhập cư

Theo nhóm nghiên cứu, vấn đề không chỉ nằm ở thời tiết mà còn xuất phát từ sự khác biệt trong điều kiện lao động.

Trường hợp tại Gumi cho thấy cùng một công trường nhưng lao động Hàn Quốc được điều chỉnh giờ làm để tránh nắng nóng, trong khi lao động nước ngoài vẫn làm việc theo lịch bình thường.

Theo Tiến sĩ Kwon Yong Seok, điều này phản ánh một thực tế rằng nhiều lao động nhập cư rất khó lên tiếng phản ánh điều kiện làm việc vì lo ngại ảnh hưởng đến công việc.

Chế độ cấp phép lao động khiến nhiều người không dám từ chối làm việc

Một trong những nguyên nhân được nhắc đến là Chế độ cấp phép lao động (Employment Permit System).

Theo quy định hiện hành, nhiều lao động nước ngoài không thể tự ý chuyển nơi làm việc.

Nếu phản ánh điều kiện lao động nguy hiểm hoặc khiếu nại với chủ sử dụng lao động, họ có nguy cơ bị chấm dứt hợp đồng và buộc phải trở về nước.

Đối với nhiều người đã phải vay số tiền lớn để sang Hàn Quốc làm việc, việc mất việc đồng nghĩa với mất khả năng trả nợ. Chính vì vậy, họ buộc phải tiếp tục làm việc ngay cả trong điều kiện nguy hiểm.

Theo Viện Nghiên cứu Gyeongbuk, đây là vấn đề mang tính cấu trúc chứ không đơn thuần là lựa chọn cá nhân.

Ba "rào cản" khiến lao động nhập cư dễ gặp nguy hiểm

Nhóm nghiên cứu gọi đây là ba lớp rào cản khiến lao động nhập cư khó tự bảo vệ bản thân trong các đợt nắng nóng.

Rào cản về chính sách

Việc bị hạn chế chuyển nơi làm việc khiến người lao động không dám từ chối công việc dù điều kiện thời tiết nguy hiểm.

Rào cản về ngôn ngữ

Khi Hàn Quốc phát cảnh báo nắng nóng, phần lớn tin nhắn khẩn cấp chỉ được gửi bằng tiếng Hàn.

Nhiều lao động sử dụng tiếng Việt, tiếng Nepal hoặc tiếng Khmer không thể hiểu đầy đủ mức độ nguy hiểm và các hướng dẫn ứng phó.

Rào cản về tình trạng cư trú

Đối với lao động không có giấy tờ hợp pháp, việc đến bệnh viện luôn đi kèm nỗi lo bị phát hiện tình trạng cư trú.

Nhiều người chấp nhận chịu đựng các triệu chứng sốc nhiệt thay vì tìm đến cơ sở y tế, dẫn đến tình trạng bệnh trở nặng và thậm chí tử vong.

Hàng chục nghìn lao động không có giấy tờ có nguy cơ cao

Theo ước tính của Viện Nghiên cứu Gyeongbuk:

• Tỷ lệ người cư trú bất hợp pháp trên toàn Hàn Quốc khoảng 11,8%.
• Gyeongbuk hiện có khoảng 128.000 cư dân nước ngoài.
• Số lao động không có giấy tờ tại địa phương được ước tính từ 9.000 đến 11.500 người, thậm chí có thể cao hơn.

Đây là nhóm đối tượng được đánh giá có nguy cơ cao nhất khi xảy ra các đợt nắng nóng kéo dài.

Quy định nghỉ giải lao khi nhiệt độ từ 33 độ C vẫn còn nhiều hạn chế

Từ năm 2025, Hàn Quốc đã sửa đổi quy định về an toàn lao động.

Theo đó, khi nhiệt độ cảm nhận từ 33 độ C trở lên, người lao động phải được nghỉ ít nhất 20 phút sau mỗi 2 giờ làm việc.

Tuy nhiên, theo Viện Nghiên cứu Gyeongbuk, việc thực thi trên thực tế vẫn còn nhiều bất cập.

Nhiều trang trại nông nghiệp có dưới 5 lao động không thuộc phạm vi áp dụng đầy đủ của quy định này.

Bên cạnh đó, mặc dù Chính phủ Hàn Quốc đã phát hành tài liệu hướng dẫn phòng chống nắng nóng bằng 18 ngôn ngữ, việc phổ biến tài liệu đến các vùng nông thôn vẫn còn hạn chế.

Hoạt động thanh tra hiện cũng chủ yếu tập trung tại các khu công nghiệp lớn, trong khi nhiều nông trại và công trình nhỏ gần như không được kiểm tra.

Đề xuất mô hình bảo vệ "3 trụ cột" dành cho lao động nhập cư

Viện Nghiên cứu Gyeongbuk đề xuất xây dựng hệ thống bảo vệ tập trung vào ba lĩnh vực gồm thông tin, không gian và y tế.

Trụ cột thứ nhất: Thông tin

Đề xuất xây dựng hệ thống cảnh báo đa ngôn ngữ.

Khi có cảnh báo nắng nóng:

• Tin nhắn khẩn cấp sẽ được gửi bằng tiếng Việt, tiếng Nepal và các ngôn ngữ phổ biến khác.
• Đồng thời gửi khuyến nghị tạm dừng công việc đến chủ sử dụng lao động.
• Thành lập các đoàn kiểm tra lưu động đến trực tiếp nông trại và công trường.
• Phát bộ dụng cụ chống nắng cho lao động.

Trụ cột thứ hai: Không gian

Nhóm nghiên cứu đề xuất:

• Lắp đặt các khu nghỉ di động có điều hòa tại khu vực sản xuất nông nghiệp.
• Hỗ trợ chi phí lắp điều hòa cho các khu ký túc xá.
• Trợ cấp tiền điện trong hai tháng 7 và 8.
• Cải thiện điều kiện nhà ở của lao động nhập cư.

Trụ cột thứ ba: Y tế

Đề xuất chỉ định bốn bệnh viện công trong tỉnh trở thành các điểm khám chữa bệnh an toàn.

Theo đó, lao động nhập cư, kể cả người không có giấy tờ hợp pháp, vẫn có thể được cấp cứu khi bị sốc nhiệt mà không phải lo ngại việc xác minh tình trạng cư trú.

Kiến nghị Chính phủ Hàn Quốc thay đổi chính sách

Ngoài các giải pháp của chính quyền địa phương, nhóm nghiên cứu cũng kiến nghị Chính phủ Hàn Quốc thực hiện ba thay đổi lớn.

Thứ nhất, bắt buộc các trang trại nhỏ tham gia bảo hiểm tai nạn lao động, đồng thời hỗ trợ kinh phí bảo hiểm đối với các hộ sản xuất quy mô nhỏ.

Thứ hai, bổ sung nguy cơ từ thiên tai và nắng nóng cực đoan vào các trường hợp cho phép lao động nước ngoài được chuyển nơi làm việc nếu chủ sử dụng lao động không bảo đảm các biện pháp bảo vệ.

Thứ ba, tăng ngân sách xây dựng ký túc xá công dành riêng cho lao động nhập cư ở khu vực nông thôn, thay thế tình trạng người lao động phải sinh sống trong các nhà kính hoặc công trình tạm bợ.

Bảo vệ lao động nhập cư cũng là bảo vệ nền kinh tế

Tiến sĩ Kwon Yong Seok nhấn mạnh rằng vấn đề nắng nóng đối với lao động nhập cư không chỉ là câu chuyện về quyền con người mà còn liên quan trực tiếp đến việc duy trì lực lượng lao động cho ngành nông nghiệp và công nghiệp của Hàn Quốc.

Theo ông, đã đến lúc chính quyền địa phương và Chính phủ Hàn Quốc cần phối hợp chặt chẽ để xây dựng một hệ thống bảo vệ hiệu quả hơn trước những tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu.

bbsi